Hasta adam olarak kabul edilen Osmanlı imparatorluğu, çıkar kavgasıyla başlayıp, Avusturya-Macaristan veliahdı prens Ferdinand’un öldürülmesiyle doruğa ulaşan ve büyük devletlerce de çıkar savaşı olarak kabul edilen 1. Dünya savaşının içerisine, türlü oyunlarla çekilmişti.Bu savaşa Osmanlının çekilmesi, zaten ekonomik anlamda da zor durumda olan memleketi, çok çetin günlerin ve hatta yılların beklediğini, her aklı selim Osmanlı aydını tarafından tahmin edilmesi hiçte zor deyildi.
Ve nihayet Osmanlı 1. dünya savaşına girdi.Balkanlarda, Kars ve doğu cephelerinde, Mısır’da ve Yemen isyanlarında, binlerce vatan evladını kaybeden boynu bükük Anadolu’ya, yine kor bir ateş düştü.Din dendi, Vatan dendi, Namus dendi, analar yüreklerine taş bastı.Seferberlik ilan edilmesiyle, mahallelere kurulan kayıt masalarında kayıtlar tutuldu ve yine analar evlerinin direklerini, ciğerlerinin parçalarını kınalayıp, cephelere yolladı.Yalnızca Anadolu deyil, Türk’ün bulunduğu, İmanın bulunduğu her yer, bu kutsi davayla baş kaldırdı.
Tüm cephelerde olduğu gibi, Çanakkale cepheside yiğit vatan evlatlarıyla doldu, hatta sahih kaynaklara göre Çanakkale’de Osmanlı 22 tümenle (yaklaşık 500,000 kişilik ordu) çarpıştı. Düşman tarafı ise, peyder pey cephelerde 20 tümenle ( yaklaşık 450,000 kişilik ordu) çarpıştı.
Çanakkale’de kurulan bu dev insan öğütme değirmenleri, bazen yavaş yavaş, bazen toplu halde insan öğütmeye Kasım 1914’ten itibaren başladı. Hele bir Kireç tepe, bir Kayacık ağılı(Anafartalar cephesi), bir 19 Mayıs Arı burnu faciası, bir 28 Haziran Zığın dere faciası gibi günlerde insan olanın, vicdan sahibinin, kanını donduran toplu kıyımlar yaşandı.
3 Kasım 1914 Seddülbahir bombardımanıyla başlayan ve 9 Ocak 1916 tarihinde, düşmanın tüm cepheleri terk etmesine kadar olan sürede, tartışılmasız yüz binlerce vatan evladımızı kaybettik.( şehit, yaralı, esir, hasta, hastalıktan dolayı şehit olan ve savaşacak vücut azasını kaybedip teskere verilen ) Ancak Çanakkale savaş araştırmacıların mutabık kalamadığı konuların başında, elbette şehit rakamlarıdır. Kimi yazarlar “kardeşim niçin abartıyorsunuz Çanakkale’de 48 bin şehit vermişiz” diyor, kimi yazarlarda “arkadaşlar gerçek rakamların zikredilmesinden neden çekiniyorsunuz, Çanakkale’de bizler 253 bin şehit vermişiz” diyor.Yani her yazarın kendi kaynağını baz alarak açıkladığı farklı rakamlar mevcut. Bu rakamlar 48 bin’den 300 bin’e kadar çıkıyor.
Ben ise acizane bu yazarlarımızdan bir şey istirham ediyorum, Çanakkale’de savaşları ile ilgili, insanların akılları, bilerek veya bilmeyerek karıştırılıyor.Çanakkale savaşlarında şehit olan Mehmetçiğin tam rakamlarını bilmemizin imkanı yok, zira o tarihlerde seferberlik ile askere çağırılan insanların isimlerinin, tek bir havuzda toplanması gerçekten imkansızdı. Dolayısıyla askere alınan insanların isimlerinin bulunduğu kayıtlar, her zaman muallakta kalan bir mevzu olmuştur.Şehit rakamlarına gelince, kayda düşülen şehitlerin yanı sıra diğer kayıplarımızı da göz ardı etmemek gerektiğini düşünüyorum, çünkü onlarca hastaneye gönderilen yaralıların akıbetlerini bilmiyoruz ve yine onlarca esir kamplarına gönderilen Mehmetçik’in bir çoğunun oralardaki zor şartlarda Şehit olduğunu da biliyoruz.Binaenaleyh, Çanakkale savaşlarında, şehit olan Mehmetçik’in rakamlarını verirken, diğer Mehmet’lere de haksızlık yapılmamasının çok önemli olduğunu anlamamız gerek, çünkü hepsi Vatan için mücadele verdi.
Netice ile, Çanakkale savaşlarında şehit sayısı vermenin doğru bir iş olmadığını ve bunun insanları yaralayacağı, Şehitlerin kemiklerini sızlatacağını düşünmekteyim.

__________________