1) Köy seyirlik Oyunları veya Köy Tiyatrosu adıyla anılan ve kırsal kesimde geleneğe bağlı belirli günlerde ve düğün, bayram gibi törenlerde sahneye konan oyunların kaynakları tarih öncesi devirlere ait ritüellere ve yaşama süreci içindeki günlük hayat sahnelerine dayanır. Köy tiyatrosu özel bir sahneye ve kostümlere sahip değildir. Sahne kostümler makyaj malzemeleri, dekorlar, kırsal kesimin tabii yaşama imkanları çerçevesi içinde sağlanmaktadır. Oyuncular amatördür,oyunculardan kabiliyetli olan rejisörlük görevini de üstlenmektedir. 2) Geleneksel tiyatro içinde yer alan Meddah,gerçekte bir anlatım türü olmakla beraber söyleşmeli,taklitli kişileştirmeli bölümleri sebebiyle dramatik türlerden sayılmaktadır. Meddah hikayelerinde rol alan bütün kişileri, hikayeyi anlatan ve meddah adıyla anılan tek kişi canlandırırdı. Önceleri tarihi ve dini konuları nakleden meddahlar, sonraları günlük hayattan alınan kesitleri komik bir üslupla nakletme yoluna yönelmişlerdir. 1. gölge oyunu olan Karagöz, karanlıkta beyaz bir perdenin arkasında yakılan ışıkla,deriden kesilmiş ve renklendirilmiş insan ve hayvan tasvirlerinin perdeye aksetmesi şeklinde oynatılmaktadır. Geleneksel Türk tiyatrosunun önemli türlerinden biri olan Karagöz, Perde Oyunu, Gölge Oyunu, Hayal Oyunu gibi isimlerle de anılmıştır. Tasvirlere hareketle anlatım kazandıran ve ses veren kişi aynı kişidir. Yavuz Sultan Selim Çağının güvenilir yazılı kaynaklarına göre gölge oyunu XVI. asırda Türkiye'ye Mısırdan gelmiştir. XVII.asırda teknik ve muhtevada milli özelliklere bürünerek Karagöz adını almıştır.Bu oyunun iki önemli kişisinden biri olan Karagöz açık sözlü sade bir halk adamıdır. Hacivat ise, okumuş, dalkavukluğa yatkın, çıkarını bilen bir kişidir. Bunların dışında konulara göre rol alan yardımcı tipler vardır. Karagöz oyunlarında çoğunlukla toplum yaşayışının ve kişilerin aksak yanları işlenmekte ve güldürü havası içinde sergilenmektedir. İstanbul Türkçesinin dışındaki farklı şivelerle, taklit ve yanlış anlamalarla güldürü unsuru sağlanmaktadır. 4)Kukla Oyunu Orta Asya'da yaşadıkları dönemden itibaren biliniyordu.Bu oyun XVIII. asırda "Kukla" adı ile anılmaya başlanmışsa da daha önceki asırlarda bebek anlamında Türkçe "Kavurcuk" kelimesi ile tanınıyordu. Ayrıca Türk kelime hazinesinde kukla oyununa bağlı pek çok kelime ve deyim bulunmaktadır. Kukla oyunlarında İslamiyetten sonra tasavvufi yorum ve bilgiler yer almış, tanrı-kainat bağlantısı anlatılmaya çalışılmıştır. asırda Batı kuklasının Türkiye'ye gelmesiyle iskemle kuklası, ipli kukla denilen türler Türk kültür hayatına girmiştir. Bu dönemde Emin ve Cemil Mehmet Bey gibi Türk kuklacıları şöhret kazanmıştır. XIX asırda sokaklarda, bahçelerde oynatılan kuklaların yanısıra İstanbul'unbaşlıca eğlence yeri olan Direklerarası'nda kukla temsili veren tiyatrolar da kurulmuştur. 5)Ortaoyunu, Kukla ve Karagözden farklı olarak oyuncular tarafından r.
Oynanır.Ortaoyunu Karagöz'ün perdeden yere inmiş şekli gibidir. Muhteva ve anlatım tarzı bakımından Karagöz oyununa çok benzer. Ortaoyunu, etrafı seyircilerle çevrili yuvarlak veya elips bir alanda oynanır. Oyun başlamadan önce saz ve raks grubu seyircileri eğlendirir.Curcuna adlı bu bölümde değişik kılıklarda oyuncular müzik eşliğinde komiklikler yaparlar. Ortaoyununda, Karagöz oyununda olduğu gibi ana karakter vardır. Kavuklu Karagöz'ün, Pişekar Hacivat'ın karşılığıdır. Curcuna bölümünden sonra Pişekar sahneye gelir, seyircileri selamlar, çalgıcılara işaret verir,müzikle beraber sahneye tek tek gelen oyuncuları seyirciye tanıtır. Pişekar,oyunun hem baş oyuncusu , hem de yöneticisidir. Oyunun süresini seyircinin ilgisine göre uzatır veya kısaltır. Pişekar içten pazarlıklı ve becerikli, kavuklu ise açık yürekli, derbeder, beceriksiz bir tiptir. Orta oyununda kadın rollerini kadın kılığına giren erkekler oynarlardı. Osmanlı İmparatorluğu'nun geniş sınırları içinde yaşayan farklı etnik grupların şive ve davranış özellikleri ortaoyunu içinde canlandırılırdı. Oyunlar yazılı metne dayanmaz, önceden öğrenilen konu irticalen oynanır,kelimelerin iki anlamlı olanları seçilerek güldürü sağlanırdı. 6) Tuluat Tiyatrosu,Ortaoyunu ile Batı tiyatrosu karışımı irticalen oynanan kozmopolit bir tiyatro türüdür. Karagöz, Ortaoyunu, Meddah, Tuluat tiyatrosu Osmanlı döneminde İstanbul merkez olmak üzere büyük yerleşim merkezlerinde gelişmiş tiyatro şekilleridir. D aha çok kırsal bölgelerde yaşayanların geçmişten günümüze kadar getirdiği kültür birikiminden kaynaklanan, milli usul,tavır, uslup ve makam kurallarına dayalı olarak doğan ve halk arasında anonim tarzda yayılan Türk Halk Müziği milli kaynaklı müzik türüdür. g.Çocuk ve Büyüklerin Oyunları T ürk folklorunun zengin dallarından birisi de çocuk ve büyüklerin oyunlarıdır. Bunlar Bahçede, evde, sohbet toplantılarında misafirlikte oynanan zaman zaman araç ve gereç gerektiren oyunlardır. Saklama veya saklanma dine ve büyüye, taklit esasına dayalı zeka oyunları da bu grupta yer alır. Türkiye ve Türk toplumu oyunlar konusunda büyük bir birikime sahiptir.Oyunların bazıları hem çocuklar, hem de büyükler tarafından oynanır. Çocuk oyunlarının sayışmacalarında ve oyunda söylenen tekerlemelerinde zaman zaman ezgilerde yer alır. Türkiye'de geleneksel nitelikte çeşitli sporlar vardır.Karakucak ve yağlı güreş geleneksel Türk güreş sporlarından olup, dünyaca ünlü güreşçilerin yetiştiği bir okuldur. Bunun dışında hayvanların da katıldığı birtakım oyunlar vardır. Cirit ve Gökbörü en eski insan-hayvan gücüne dayanan atlı türk sporlarıdır.Bunlar kendi geleneksel kuralarına uygun olarak yapılmaktadır. h. Belirli Günler
Resmi, dini ve mevsimlik bayramlar ile ilgili gelenekler ve inanışlar Türk toplumunda önemli bir etkinliğe sahiptir.Birlik ve beraberlik sağlayan bu bayramlar ayrıca birer eğlence aracı olarak önemlidir. . . Mevsimlik bayramlar Koçkatımı,Hıdırellez, Yoğurt Bayramı gibi tabiat olaylarından, koyunların kırpılması gibi hayvanlarda meydana gelen değişikliklerden kaynaklanmaktadır.Baharın gelişi tabiatın yeniden canlanması olayının kutlandığı Hıdrellez, geleneksel kutlamaların en zengin olanlarından biridir.Hıdrellez, karşılıklı maniler söylenerek, oyunlar oynanarak, yemekler yenerek kutlanır. Dini bayramlar, dini inançlara dayalı olarak kutlanmakla beraber bu kutlamalar Türk gelenekleri ile zenginleştirilmiştir.Bayramlarda davul zurna gibi müzik aletlerinin eşliğinde yapılan eğlenceler de yer alır. . ı.Giyim Kuşam A nadolu insanının giysileri birbirine benzemekle birlikte giyiniş biçimleri tercih edilen renkler,yöreden yöreye farklılık gösterir.Anadolu'nun özellikle küçük yerleşim merkezlerinde eski giyim geleneği devam etmektedir. Geleneksel Türk giyiminin en önemli unsurunu başlıklar oluşturur.Başlıklar takılış şekilleri ve kullanılan malzeme bakımından giyenin toplumsal durumunu sergiler. Geleneksel Türk giysileri baştan ayağa kadar her unsuruyla uyumlu bir bütün halindedir. j. El Sanatları İ nsanların dış etkenlere karşı belirlenen ihtiyaçlarından doğan ve giderek toplumların yapılarına ve geleneklerine, zevklerine, kültürlerine göre değişik özellikler gösteren bir sanat kolu da el sanatlarıdır. Türk el sanatları çeşitli ihtiyaçlara cevap verirken bir süsleme sanatı olarak da gelişmiştir. Geleneksel Türk el sanatları içinde önemli bir yeri olan halıcılık ve kilimcilik, göz alıcı, iç açıcı renklerin dile getirildiği, toplum zekasının ve inceliğinin belirdiği bir sanat dalıdır.En eski halıların Orta Asya'da bulunması, halıcılığın Türklerde başladığını göstermiştir.
Bu Konuyu Facebook'ta Paylaşın
Normal
